Türkiye’de Kapanma Riski En Düşük İşletmeler Hangileri?

Hazırlayan: Münür Şenay

Türkiye’de iş kurmak isteyen herkesin aklındaki en önemli sorulardan biri şudur:

“Hangi işi kurarsam uzun yıllar ayakta kalabilirim?”

Çünkü bir işletme kurmak yalnızca sermaye yatırmak değildir. Kira, personel, vergi, SGK, elektrik, stok, reklam ve diğer giderler daha ilk günden işletmenin üzerinde ciddi bir yük oluşturur.

Bu nedenle iş seçerken yalnızca “Ne kadar para kazanabilirim?” sorusuna değil, “Ekonomik şartlar kötüleştiğinde bu işletme ayakta kalabilir mi?” sorusuna da cevap vermek gerekir.

Türkiye’de işletme kapanışlarına ilişkin veriler incelendiğinde, bazı sektörlerin ekonomik dalgalanmalardan diğerlerine göre daha fazla etkilendiği görülüyor.

Ancak burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor:

Bir sektörde çok sayıda işletmenin kapanması, o sektörün mutlaka en riskli sektör olduğu anlamına gelmez.

Çünkü o sektörde faaliyet gösteren işletme sayısı da çok yüksek olabilir.

Bu nedenle gerçek riski değerlendirirken; işletme sayısı, kuruluş-kapanış dengesi, sabit giderler, stok ihtiyacı, personel maliyeti ve müşteri sürekliliği birlikte değerlendirilmelidir.

Kapanma riski düşük işletmelerin ortak özellikleri

Kapanma riski daha düşük olan işletmelerde genellikle şu özellikler bulunuyor:

• Yüksek miktarda stok bulundurmak gerekmiyor.

• Büyük bir dükkân veya fabrika yatırımı gerektirmiyor.

• Personel giderleri kontrol edilebiliyor.

• Hizmet sürekli ihtiyaç duyulan bir alana yönelik.

• Müşteri tekrar tekrar hizmet satın alıyor.

• Ekonomik kriz dönemlerinde de ihtiyaç devam ediyor.

• İşletme sahibi bilgi ve tecrübesini doğrudan gelire dönüştürebiliyor.

Bu açıdan baktığımızda Türkiye’de bazı iş kolları diğerlerine göre daha avantajlı görünüyor.

Türkiye’de Kapanma Riski Daha Düşük 10 İş Kolundan Bazıları

1. Muhasebe ve Mali Müşavirlik

İşletmelerin vergi, muhasebe ve resmi işlemlerini yerine getirmek zorunda olması bu sektöre önemli bir avantaj sağlıyor.

Bir muhasebe müşterisi yalnızca bir defalık müşteri değildir. İşletme faaliyetine devam ettiği sürece hizmet almaya ihtiyaç duyar.

Bu nedenle düzenli müşteri portföyü oluşturabilen muhasebe işletmelerinde gelir sürekliliği oldukça yüksektir.

2. Teknik Danışmanlık ve Mühendislik Hizmetleri

Bilgi ve uzmanlığın satıldığı işletmelerde stok maliyeti oldukça düşüktür.

Bir mühendis, teknik danışman veya uzman; büyük miktarda ürün satın almadan, sahip olduğu bilgi ve tecrübeyi hizmete dönüştürebilir.

Bu modelin en büyük avantajlarından biri:

Sermayeden çok uzmanlığa dayanmasıdır.

3. Sağlık Hizmetleri

Sağlık, insanların ekonomik durumları ne olursa olsun tamamen vazgeçemeyecekleri alanların başında gelir.

Bu nedenle sağlık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin müşteri ihtiyacı diğer birçok sektöre göre daha süreklidir.

Elbette sağlık sektöründe yatırım maliyetleri ve yasal şartlar oldukça farklıdır. Bu nedenle herkes için kolay girilebilir bir sektör değildir.

4. Eğitim ve Özel Ders

Eğitim hizmetlerinin önemli avantajı, büyük miktarda stok gerektirmemesidir.

Özel ders, mesleki eğitim, yabancı dil, sınav hazırlığı ve çeşitli uzmanlık eğitimleri düşük fiziksel yatırımla yapılabilir.

Özellikle internet üzerinden verilen eğitimler sayesinde işletmenin yalnızca bulunduğu bölgeden değil, Türkiye'nin tamamından müşteri bulması mümkün hale gelmiştir.

5. Yazılım ve Bilişim Hizmetleri

Bilişim sektörünün önemli avantajı, işletmenin fiziksel altyapısının sınırlı olmasıdır.

Bir bilgisayar ve uzmanlık bilgisiyle hizmet üretilebilen birçok bilişim faaliyetinde:

stok yoktur, büyük mağaza yoktur, yüksek kira zorunluluğu yoktur.

Ayrıca işletmelerin dijitalleşmesiyle birlikte web sitesi, yazılım, otomasyon, dijital reklam ve benzeri hizmetlere olan ihtiyaç artmaktadır.

6. Sigorta Acenteliği ve Aracılık

Sigortacılıkta en önemli avantajlardan biri yenilenen müşteri portföyüdür.

Bir müşteriye yalnızca bir kez satış yapmak yerine, poliçelerin yenilenmesi sayesinde müşteriyle uzun süreli ilişki kurulabilir.

Bu da doğru yönetilen bir acentede düzenli gelir oluşturabilir.

7. Gayrimenkul Danışmanlığı

Gayrimenkul sektörü de dikkat çekici alanlardan biridir.

Emlakçının temel avantajı, üretim veya stok maliyetinin olmamasıdır.

Bir gayrimenkul satın alıp stokta bekletmez.

Mülk başkasına aittir; emlakçı ise satış veya kiralama hizmetini ve pazarlama gücünü ortaya koyar.

Bu nedenle büyük sermaye gerektiren birçok işletmeye göre farklı bir iş modeline sahiptir.

Ancak burada başka bir problem vardır:

Gelirin düzensiz olması.

Bir ay çok sayıda satış yapılabilirken başka bir ay hiç satış gerçekleşmeyebilir.

Bu nedenle başarılı bir emlak işletmesinin en önemli sermayesi yalnızca para değil:

müşteri portföyü + güven + bölge bilgisi + pazarlama gücüdür.

8. Teknik Servis ve Bakım-Onarım

Ekonomik sıkıntı dönemlerinde insanların yeni ürün almak yerine mevcut ürünlerini tamir ettirmeyi tercih ettiği durumlar olabilir.

Elektrik, elektronik, beyaz eşya, klima, otomotiv ve çeşitli teknik servisler bu nedenle belirli bir müşteri ihtiyacını sürekli karşılar.

Buradaki en büyük avantaj ise yine aynıdır:

İşletme ürün satmak yerine çoğu zaman bilgi ve emeğini satar.

9. Temizlik Hizmetleri

Temizlik hizmetleri özellikle düzenli sözleşmeli müşteriler oluşturulduğunda istikrarlı bir gelir modeli yaratabilir.

Ev, ofis, apartman, iş merkezi ve işletmelere verilen düzenli hizmetler sayesinde tek seferlik satış yerine tekrarlayan gelir elde etmek mümkündür.

Bu da işletmenin finansal dayanıklılığını artırır.

10. İşletmelere Verilen Danışmanlık Hizmetleri

Günümüzde işletmeler yalnızca ürün satın almıyor.

Aynı zamanda reklam, sosyal medya, dijital pazarlama, insan kaynakları, satış, eğitim, organizasyon ve çeşitli danışmanlık hizmetlerine ihtiyaç duyuyor.

Bu alanların önemli avantajı:

bilginin ürüne dönüştürülmesidir.

Yani büyük bir depo veya mağaza yerine uzmanlık ve müşteri ağı temel sermaye haline gelir.

Peki En Güvenli İş Hangisi?

Aslında bunun tek bir cevabı yok.

Bir işletmenin kapanma riskini yalnızca sektör belirlemez.

Aynı sektörde iki işletmeden biri yıllarca faaliyet gösterirken diğeri birkaç ay içinde kapanabilir.

Aradaki fark çoğu zaman:

iş modeli, gider yönetimi, müşteri portföyü, işletme sahibinin tecrübesi ve pazarlama kabiliyetidir.

Örneğin çok iyi bir lokasyonda çalışan, giderlerini kontrol eden ve sadık müşteri kitlesi bulunan bir restoran başarılı olabilir.

Buna karşılık çok yüksek kira ödeyen, borçla çalışan ve müşteri oluşturamayan bir danışmanlık şirketi kapanabilir.

Dolayısıyla “düşük riskli sektör” demek, “risksiz işletme” demek değildir.

Günümüz Türkiye'sinde Önemli Bir İş Modeli

Bence önümüzdeki dönemde en avantajlı işletme modellerinden biri şu özellikleri taşıyan işletmeler olacaktır:

Düşük sabit gider + düşük stok + az personel + uzmanlık + internet üzerinden müşteri bulma + tekrar eden müşteri.

Bu model, ekonomik dalgalanmalara karşı işletmenin dayanıklılığını artırabilir.

Özellikle hizmet sektöründe bu modelin uygulanabileceği çok sayıda alan bulunmaktadır.

Sonuç

İş kurarken sadece “Bu iş para kazandırır mı?” diye düşünmek yeterli değildir.

Asıl sorulması gereken sorulardan bazıları şunlardır:

Müşteriye sürekli ihtiyaç olacak mı?

Ekonomik kriz geldiğinde insanlar bu hizmetten vazgeçecek mi?

Yüksek kira ödemek zorunda mıyım?

Stok tutmam gerekiyor mu?

Çok sayıda çalışan çalıştırmak zorunda mıyım?

Müşteriyi bir kez mi kazanıyorum, yoksa tekrar tekrar hizmet verebiliyor muyum?

Bu soruların cevabı olumluysa işletmenin uzun vadede ayakta kalma ihtimali de artacaktır.

Sonuç olarak, günümüz Türkiye'sinde bilgi ve hizmet satışı üzerine kurulu, düşük sabit giderli ve düzenli müşteri oluşturan işletme modelleri, yüksek stok ve yüksek sabit gider gerektiren işletmelere göre daha dayanıklı bir yapı sunabilir.

İş kurmanın en önemli kuralı belki de şudur:

Çok para kazanabileceğin işi değil, kötü zamanda da ayakta kalabileceğin işi seç.